1. Malarstwo i zamieszanie – szkic sytuacyjny
Grand Prix 47. Biennale Malarstwa Bielska Jesień 2025 zostało przyznane Małgorzacie Mycek; nagroda obejmowała honor, statuetkę, nagrodę pieniężną oraz zaproszenie do indywidualnej wystawy w Galerii Bielskiej BWA. Ogłoszenie wyników wywołało natychmiastową i szeroką reakcję — zarówno pozytywną (pochwały środowisk krytycznych), jak i negatywną (głosy oburzenia wśród części artystów i publiczności oraz intensywna dyskusja w mediach i internecie). Vogue Polska+1
2. Na czym polega kontrowersja — główne wątki krytyki
- Ocena wartości artystycznej prac — krytycy i część środowiska zarzucali, że nagrodzone obrazy nie spełniają oczekiwań klasycznego warsztatu malarskiego (model, kompozycja, mistrzostwo ręki), co prowadziło do oskarżeń o „niedowartościowanie” tradycyjnego rzemiosła malarskiego. Bielsko-Biała+1
- Percepcja prowokacji i języka artystycznego — niektórzy komentatorzy określali prace jako prowokacyjne lub „szokujące”, twierdząc, że jury nagrodziło formy bliższe performansowi/instalacji lub konceptualnej strategii niż temu, co publiczność oczekuje od „konkursu malarstwa”. Lineare+1
- Polaryzacja środowiska i reakcje w sieci — ostry sprzeciw pojawił się w mediach społecznościowych i niektórych komentarzach prasowych (nazywanie werdyktu „żartem” lub „skandalem”), co spotęgowało konflikt i przeniosło dyskusję poza salę wystawową. Dziennik Zachodni+1
3. Argumenty obrońców werdyktu — główne linie uzasadnienia
- Poszerzanie pojęcia malarstwa — przedstawiciele jury i część krytyki wskazywali, że nagrodzone prace formalnie i merytorycznie wpisują się w współczesne debaty o granicach medium; jury doceniło „odważne przepisanie wizualnej geografii” i nowe strategie narracyjne w malarstwie. Rynek i Sztuka+1
- Kontekst społeczno-polityczny — obrona wskazywała na walory tematyczne i polityczne prac: zdaniem niektórych, nagrodzone prace aktywnie komentują przestrzeń społeczną, tożsamość i relacje międzyludzkie, co dla jury było istotnym kryterium oceny. Bielsko-Biała
- Rola instytucji jako miejsca dyskusji — zwolennicy werdyktu podkreślali, że konkursy o takim charakterze mają pobudzać debatę i kwestionować utarte kanony, a spór publiczny świadczy o tym, że Biennale spełniło funkcję katalizatora rozmowy o sztuce. Culture.pl
4. Elementy proceduralne i instytucjonalne, które zostały podniesione w dyskusji
- Przejrzystość kryteriów i procesu: część krytyki dotyczyła oczekiwania większej transparentności przy wybieraniu laureata (jakie kryteria przeważyły, jak pracowano nad shortlistą). Bielsko-Biała
- Publiczne finansowanie i odpowiedzialność instytucji: ponieważ konkurs jest istotnym wydarzeniem o publicznym wymiarze i nagroda ma komponent finansowy, pojawiły się pytania o odpowiedzialność instytucji wobec podatnika i lokalnej społeczności. blaskonline.pl
5. Ton i skala reakcji
Spór przyjął zarówno formę rzeczowej krytyki (tekstów krytycznych, wywiadów z kuratorami i artystami), jak i emocjonalnych opinii w przestrzeni internetowej. Taka mieszanka „merytorycznego dyskursu” i „reakcji oburzonych” jest charakterystyczna dla sytuacji, w których konkursy artystyczne konfrontują tradycyjne oczekiwania estetyczne z eksperymentalnymi praktykami; wskazuje to na realną, choć niełatwą do rozstrzygnięcia, różnicę perspektyw w obrębie publiczności, artystów i instytucji. bielskobiala.wyborcza.pl+1
6. Możliwe dalsze konsekwencje
- Debata o kryteriach konkursów: można spodziewać się postulatów dotyczących większej przejrzystości jury i kryteriów, a także ponownych dyskusji o roli Biennale w kształtowaniu kanonu. Rynek i Sztuka
- Wzrost zaangażowania publicznego: spór, choć bolesny dla niektórych środowisk, prawdopodobnie zwiększy zainteresowanie wystawą i doprowadzi do kolejnych programów dyskusyjnych (panelem, spotkań z kuratorami), które — jeśli zostaną dobrze poprowadzone — mogą podnieść jakość debaty. Culture.pl
7. Krótkie podsumowanie
Werdykt jury Bielskiej Jesieni 2025 — przyznający Grand Prix Małgorzacie Mycek — stał się akceleratorem szerokiej debaty o tym, czym dziś jest „malarstwo”, jakie kryteria powinny obowiązywać w konkursach i jak instytucje kultury powinny komunikować swoje wybory. Z jednej strony spór odsłania realne napięcia między tradycyjnymi oczekiwaniami warsztatowymi a eksperymentalnymi strategiami artystycznymi; z drugiej — pokazuje potrzebę jasności proceduralnej i konstruktywnego forum rozmowy, które pomieści zarówno krytykę, jak i obronę nowych praktyk. Vogue Polska+1